Centar za hemoroide

Statistike kažu da skoro svaka druga osoba u svetu pati od problema sa hemoroidima. Hemoroidi ili šuljevi su neprijatne i bolne pojave oko i unutar anusa, koje značajno smanjuju kvalitet života. Njihova lokacija, sramežljivost i navikavanje na tegobe mnoge osobe prilično kasno dovodi kod lekara, kada je bolest već u trećem ili četvrtom stadijumu. Zato je jedan od najčešćih i najefikasnijih oblika lečenja operacija hemoroida. Centar za hemoroide u okviru Hirurgije Dr Đoković omogućava obavljanje svih potrebnih dijagnostičkih metoda, konzervativnog i operativnog lečenja bez čekanja. Pacijentima su na raspolaganju savremene metode lečenja bolesti hemoroida koje se koriste u najboljim medicinskim centrima u svetu.

Šta su hemoroidi?

Hemoroidi predstavljaju normalne strukture i imaju svoju ulogu u organizmu, koja se ogleda u zadržavanju kontinencije, tj. sprečavanju izlaska stolice i gasova. Hemoroidi imaju izgled jastučeta od venskih i vezivnih struktura. Svojom pozicijom hemoroidi štite gornji deo analnog kanala. Kada dođe do pojave otoka, upala i krvarenja govorimo o uvećanim hemoroidima koji zahtevaju lečenje. Uvećani hemoroidi su patološka promena koja podseća na proširene vene na nogama. Hemoroidi mogu biti unutrašnji i spoljašnji, a granica tzv. zupčasta linija koja se nalazi na oko dva centimetra od analnog otvora. Spoljašnji hemoroidi mogu biti vidljivi spolja i mogu se napipati prstima. Unutrašnji hemoroidi se nalaze na završnom delu debelog creva i oni odvode krv iz gornje rektalne arterije.

Bolesti hemoroida

Na unutrašnjim hemoroidima se javljaju prolapsi (ispadanja), rupture (pucanja) i strangulacije (uklještenja). Spoljašnji hemoroidi su podložni nastanku tromboze i pucanju. Hemoroidi se nalaze na mestima grane hemoroidalnih arterija i ima ih tri: desni prednji (DP), desni zadnji (DZ) i levi bočni (LB). Kod kasnijih stadijuma bolesti se javljaju još tri „pomoćna“ hemoroida na mestima između prva tri. Kada su hemoroidi uvećani, može se raditi o jednom, ali uglavnom su uvećani svi odjednom. Pacijenti se javljaju uglavnom kada dođe do intenzivnijeg krvarenja, ispadanja ili uklještenja hemoroida. U početku je krvarenje tačkasto ili malo pa ne izaziva zabrinutost, mada je upravo to vreme kada se hemoroidi mogu lakše rešavati konzervativnim lečenjem.

Smatra se da se bolesti hemoroida javljaju kao posledica sedelačkog stila života koji podrazumeva nedovoljno kretanja i nepravilnu ishranu sa jako malo vlakana. Dugo sedenje uzrokuje pritisak na vene i arterije sedalnog dela, usled čega njihovi zalisci i zidovi slabe, i krv počinje da se gomila u toj regiji. Probleme sa hemoroidima može da uzrokuje preterano korišćenje klizmi i laksativa, što remeti prirodnu funkciju creva. Uvećanje hemoroida nastaje i kao posledica preteranog naprezanja, kao što je podizanje tegova, zbog naprezanja prilikom pražnjenja creva zbog hronične opstipacije, tokom trudnoće zbog pritiska ploda na debelo crevo i usled gojaznosti. Genetika igra važnu ulogu u nastanku uvećanih hemoroida. Oboleli treba da izbegavaju jaku hranu i alkohol, kao i dugotrajno sedenje. Bolesti hemoroida mogu da budu dugo asimptomatske, ali kada se jave predstavljaju veliku neprijatnost i dugotrajan izvor tegoba koje smanjuju kvalitet života. Među bolestima hemoroida se najčešće pominju fisure, apscesi i fistule. Bolesti unutrašnjih hemoroida uglavnom prolaze bezbolno, dok se kod spoljašnjih mogu javiti veoma jaki i dugotrajni bolovi.

Simptomi

  • Bolovi tokom i nakon pražnjenja creva
  • Krv u stolici
  • Iritacija kože
  • Svrab
  • Otok
  • Ispadanje hemoroida
  • Pojava vidljivih crvenih i plavičastih čvorova oko anusa

Postavljanje dijagnoze

Dijagnoza se postavlja digitorektalnim pregledom kod proktologa, gastroenterologa, vaskularnog ili opšteg hirurga. Anoskopija je metoda koja podrazumeva postavljanje uređaja manjih dimenzija za posmatranje sa uvećanjem završnog dela rektuma i to je najčešće sasvim dovoljno za postavljanje dijagnoze. U nekim slučajevima je potrebno obaviti i kolonoskopiju, naročito kod osoba koje imaju preko 50 godina. Osobe sa uvećanim hemoroidima imaju dodatni rizik od pojave portne hipertenzije pa je poželjno kontrolisanje krvnog pritiska i venskog sistema (ultrazvuk vena sa kolor doplerom). Zbog izraženog krvarenja u nekim slučajevima se preporučuje provera krvne slike i nivoa gvožđa u krvi.

Kod uvećanih hemoroida razlikujemo sledeća četiri stadijuma razvoja bolesti:

  1. Naglašeni krvni sudovi hemoroida
  2. Blago ispadanje hemoroida pri naprezanju i vraćanje po prestanku naprezanja
  3. Ispadanje hemoroida pri naprezanju bez samostalnog vraćanja, potrebno je manuelno to učiniti
  4. Stalno prolabirani hemoroidi koji se ne mogu vratiti manuelno, odmah ispadaju nakon pokušaja vraćanja

Prva dva stadijuma bolesti hemoroida mogu da se leče konzervativno (lekovima), a treći i četvrti moraju da se operišu.

Konzervativno lečenje podrazumeva higijensko-dijetetski režim ishrane sa mnogo voća i povrća bogatih vlakima i velikom količinom vode. Pacijenti koji imaju problem sa hemoroidima moraju da strogo vode računa o higijeni u smislu stalnog pranja nakon pražnjenja. Bolest se povlači nakon korišćenja lekova za jačanje krvnih sudova i odgovarajućih masti za smanjivanje upala.

Operacija LigaSure aparatom

Operacija uvećanih hemoroida LigaSure aparatom podrazumeva uklanjanje hemoroida po metodi Morgan Miligan, uz “varenje” krvnih sudova radiofrekventnom koagulacijom. Nakon ove intervencije hemoroidi se ne vraćaju, a oporavak je kraći i manje bolan nego kod klasične operacije jer tokom operacije nema krvarenja. Pacijent kraće boravi u bolnici, najčešće jedan ili dva dana. Operacija hemoroida LigaSure aparatom predstavlja novinu u lečenju i veoma je zastupljena u svetu.

Operacija THD tehnikom

Transanalna hemoroidalna dezarterijalizacija (THD) predstavlja podvezivanje hemoroidalne atrerije da ne može da dovodi krv do hemoroida. Uz pomoć ultrazučnog aparata (kolor doplera)  omogućen je precizan prikaz mesta ulivanja hemoroidalne arterije u hemoroidalnu venu i ta veza se prekida, odnosno podvezuje na mestu bolesnog zaliska koji stvara proširenje. Intervencija se najčešće obavlja na svih šest spojeva arterija i vena koje okružuju anus. Hemoroidalni čvorovi se ne uklanjaju već nestaju sami jer se ne pune krvlju. Radi se o vrlo popularnoj metodi koja se uveliko koristi u svetu. Operacija traje oko pola sata i obavlja se u lokalnoj anesteziji sa analgosedacijom. Simptomi uvećanih hemoroida nestaju odmah nakon operacije i pacijent može da se vrati svojim aktivnostima isti dan. Ova procedura je minimalno invanzivna, što je vrlo komforno za pacijente jer su bolovi i nelagodnost svedeni na minimum. Nije potrebno obavljati ni preoperativno čišćenje creva kao kod klasične metode. Ipak, na operacija izvedena na ovaj način ne garantuje trajno uklanjanje uvećanih hemoroida.

Laserska operacija hemoroida

Hemoroidoplastika ili laserska operacija hemoroida predstavlja sklerozaciju uvećanih vena hemoroida. Operacija se izvodi novim laserom VascuLife System pomoću sondi koje proizvode visoku temperaturu i time izazivaju koagulaciju krvi i zatvaranje hemoroidnih vena. Budući da se ovom metodom uopšte ne pravi rez, oporavak je znatno kraći nego kod ostalih vidova operacije hemoroida. Pacijenti se brzo vraćaju svojim uobičajenim aktivnostima jer nemaju tegobe, već dan nakon operacije. Na ovaj način mogu da se leče hemoroidi u svim stadijumima bolesti, beskrvno i potpuno bezbolno. Slabost ove tehnike je što u izvesnoj meri postoji nesigurnost kod zatvaranja spojeva arterije i vena. Postoji izvestan rizik od vraćanja hemoroida pri njihovom uklanjanju laserom, ali nema ni rizika od komplikacija u vidu suženja analnog kanala, ni oštećenja sluzokože anusa kao kod ostalih tehnika. Efekat je u potpunosti vidljiv nakon tri nedelje od operacije. Operacija se vrši u lokalnoj anesteziji i traje dvadesetak minuta.

Klasična operacija hemoroida

Kalsičnom operacijom hemoroida (klasična hemoroidoktomija) se fizički uklanja oboleli deo, čvorovi i podvezuje vena na odgovarajućim mestima. Primenjuje se Miligan Morgan metoda. Klasična operacija hemoroida se obavlja u opštoj anesteziji i traje oko sat vremena. Oporavak kod klasične operacije traje nešto duže, oko dve nedelje. Duži oporavak i rizici od komplikacija učinili su da se ovaj tip operacije danas ređe primenjuje, uglavnom kod veoma velikih hemoroida.

Analna fisura

Sluznica analnog kanala se nalazi na završnom delu debelog creva i dužine je od dva do pet centimetara. Kada usled konstipacije dođe do oštećenja – rascepa sluznice analnog kanala (izdužena raspuklina) govorimo analnoj fisuri. Obično se javlja kod mlađih ljudi i u srednjim godinama, kod oba pola. Uzrok analne fisure može biti opstipacija, mehaničke povrede sluznice, naprezanje tokom porođaja, pojačan tonus mišića koji zatvaraju anus ili pak neke crevne bolesti. Ukoliko se bolest ne leči dolazi do prolaza pukotine dublje u mukozu prema mišiću analnom sfinkteru. Analna fisura se prepoznaje po jakom bolu i krvarenju tokom pražnjenja, ali i kontinuiranim bolom u stanju mirovanja. U predelu oko fisure se pojavljuju otekli hemoroidi koji umeju biti veličine graška ili veći. Mnogi pacijenti bol prilikom pražnjenja opisuju kao probadanje nožem i čak izbegavaju posete toaletu. Pacijentima obično smeta sedenje jer pogoršava bolove. Bolest se obično otkriva fizičkim pregledom.

Bolest se leči promenom režima ishrane, sedećim kupkama i mastima. Ubrizgavanje botoksa u sfinkter (kružni mišić) anusa se problem rešava na neko vreme. Ukoliko se radi o hroničnoj analnoj fisuri preporučuje se operacija analne firure. U nekim slučajevima se analna fisura bukvalno iseca, dok se u drugim slučajevima radi lateralna unutrašnja sfinkteroktomija, što znači presecanje sfinktera na tačno određenom mestu i odstranjivanje čvorića nastalog u tkivu hemoroida. Operacija se izvodi u lokalnoj anesteziji ili analgosedaciji i traje kratko. Pacijenti osećaju olakšanje odmah nakon intervencija, a oporavak traje par dana.

Perianalna tromboza

Zgrušavanjem krvi u krvnim sudovima anusa nastaje perianalna tromboza. Pojava tromboze se među pacijentima prepoznaje kao čvorić koji ide od veličine pšenice do veličine oraha. Čvorići stvaraju niz nelagodnosti prilikom pražnjenja, ali i inače jer mogu biti bolni. Može se desiti da krvi sud pukne na mestu čvorića i da dođe do manjeg ili većeg krvarenja. Pojava perianalne tromboze se vezuje za dugo sedenje, biciklizam, trudnoću i neke hormonske poremećaje. Lečenje može da bude u vidu obloga koje utiču na smanjenje čvorića i lekovima za jačanje krvnih sudova, ali se oni nekad ponovo vraćaju. Jedino trajno rešenje je operacija perianalne tromboze kojom se tromb uklanja (incizija i ekspresija tromba).

Perianalna fistula

Perianalna fistula je patološka potpuno otvorena veza između anusa i kože u vidu otvora ili tunela koji vode od kože oko anusa do analnog kanala. Radi se o tankim rupama ili tunelima koji su nastali kao posledica prethodnih apscesa koji nisu dobro zarasli. Dešava se da kroz te rupe curi krv u tragovima ili gnoj. Perianalne fistule uglavnom nisu bolne, ali zahtevaju lečenje.

Lečenje podrazumeva operaciju perianalne fistule jer u minimalnom broju slučajeva može samostalno da zaraste. Potrebno je najčešće nekoliko operacija jer se izvode u fazama, a konkretni koraci zavise od pojedinačne prirode fistule. Pre operacije je neophodno obaviti postupak čišćenja creva. Površinske fistule su najlakše za operativno lečenje. Pre operacije se utvrđuje putanja fistule sondiranjem. U nekim slučajevima je od koristi rentgensko snimanje fistule sa ubrizgavanjem kontrasta. Ukoliko se radi o jednostavnijim fistulama uklanja se deo sluzokože i mišića, za sve komplikovanije se kreira individualan plan lečenja. Često se putem sonde ulazi u kanal koji se raseca, čisti i nakon zaustavljanja krvarenja ostavlja da sam zaraste iz dubine što može da potraje nekoliko nedelja. Pacijent nakon operacije ostaje u bolnici između tri i pet dana, a oporavak traje oko mesec dana. Pri lečenju perianalne fistule se vodi računa o održanju kontinencije (kontrole analnog sfinktera).

Oporavak

Nakon klasične operacije hemoroida oporavak traje najduže, između dve i četiri nedelje. Tokom oporavka pacijenti se suočavaju sa bolovima koji se kupiraju analgeticima. Neophodno je da je pacijent u stanju mirovanja i da se suzdržava od naprezanja. Ono što je zajedničko za oporavak kod svih tipova operacije hemoroida je da pacijent treba da vodi računa o dovoljnom unosu vode i hrane bogate vlaknima. U nekim slučajevima se primenjuju dijetetski dodaci koji utiču na omekšavanje stolice. Ukoliko pacijenti primete da nakon operacije imaju povišenu telesnu temperaturu ili vrtoglavice treba da se jave lekaru. Nije preporučljivo izlagati se naprezanju, podizanju tereta i fizičkim aktivnostima narednih nekoliko nedelja nakon oporacije. Da bi se smanjila verovatnoća vraćanja hemoroida nakon operacije savetuju se trajne promene u ishrani u vidu izbegavanja previše ljute i začinjene hrane. Za mnoge pacijente je od koristi da skinu višak kilograma. Preporučuje se izbegavanja dugog sedenja i uvođenje fizičkih aktivnosti. * Za dodatne informacije i zakazivanje pregleda na Hirurgiji Dr Đoković pozovite telefone: +381 11 285 11 25, +381 11 285 22 95 i +381 11 405 98 66.

Hirurgija Dr Đoković